![]()
Bir yılı daha tamamlıyoruz. Yılın ekonomik karnesine baktığımızda cari açık ve hanehalkı tasarruf açığı notlarının zayıf olduğu görünüyor.Cari denge; mal dengesi yani dış ticaret dengesi, hizmet dengesi, yatırım dengesi ve cari transferlerin toplamından oluşuyor. Türkiye’de cari denge uzun yıllardan beri negatif seyrediyor. Cari açığın, gayri safi milli hasılaya (cari açık/ GSMH) oranı yüzde 4,5’in üzerine çıkması ülke için ekonomik kriz sinyali oluyor. 2011 yılında Türkiye’de (cari açık/GSMH) oranı yaklaşık yüzde 10 olmuştu. Bu açıdan bakıldığında Türkiye, cari açık göstergesi bakımından kriz sınırını aşmasına rağmen, ülkedeki ekonomik ve siyasi istikrarın getirdiği güvenle, yurtdışından para girişiyle önceki yılların tersine ekonomik krize girilmedi. Ancak uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları ve finans çevrelerinden bu konuda yoğun uyarılar yapıldı. Hükümet de bu konuya duyarlı davranarak kısa sürede önemli tedbirler aldı. Uzun yıllardan beri devam eden sorunun bir anda çözülmesi mümkün değil. Alınan tedbirler, iş dünyası ve halkın duyarlı davranışlarıyla yıllar itibarıyla cari açık iyileştirilebilir. Türkiye’nin enerji ihtiyacının büyük bir bölümünün dışa bağımlı olması cari açığı oluşturan sebeplerin başında geliyor. Son yıllarda bu bağımlılığı azaltmak amacıyla yurtiçinde değişik kaynaklardan üretilmek üzere enerji çeşitlendirilmesine ağırlık veriliyor. Bunun dışında yarı mamul mal ithalatını azaltacak tedbirler çerçevesinde söz konusu ürünlerin içeride üretilmesi için Ar-Ge çalışmalarına hız verildiği gözleniyor. Bu arada halkın yabancı ürün tutkusunun törpülenmesi gerekiyor. Son yıllarda tasarım gelişmesiyle yabancı ürünü aratmayacak ölçüde kaliteli ürün üretiliyor. Yurtdışı pazarlarla birlikte iç piyasada satılıyor. Türkiye İstatistik Kurumu hafta içinde ekim ayı cari işlemler dengesinin 2,9 milyar dolar açık verdiğini duyurdu. Ekim itibarıyla yıllık açık 60,9 milyar dolar oldu. 2011 yılı Ekim ayında cari işlemler dengesi 76,9 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmış, sonra da inişe geçmişti. Cari açığın düzeltilmesinin diğer bir yolu yeni pazarlara açılma ve rekabet gücü yüksek ürün ihraç edebilmek. Türkiye ekonomisinin diğer bir yumuşak karnı tasarruf açığı. Özellikle kazanılmamış gelirlerin kredi kartıyla veya başka yöntemlerle harcanması, hanehalkı borçluluk oranını sürekli artırıyor. Hükümet bu konuda kredi kartı kullanımında bazı düzeltmeler yapılmasını istedi. Bu çerçevede kredi kartı limitlerinin sınırlandırılması ve yeni kredi kartı alımında kişisel gelire göre yapılması hükmü getirildi. Bu tedbirler büyümeyi frenleyecek olsa da ekonominin sağlıklı büyümesi açısından önemli bir adım. Bireysel tasarrufları özendirme açısından da Bireysel Emeklilik Yasası da bir dizi teşvik yapılarak özellikle genç yaştakilere tasarruf etme alışkanlığı kazandırılması için prim ödemelerinin yüzde 25’ine devlet desteği getirdi.Ülkemizde uzun yıllardan beri düzenlenen ‘Yerli Malı Haftası’ bu yıl 12-18 Aralık tarihleri arasında kutlanıyor. Haftanın ekonomimiz açısından bu yıl daha önemli olduğuna inanıyorum. Başka ülke vatandaşlarında yerli malı kullanma kültürünün ne kadar gelişmiş olduğu biliniyor. Son zamanlarda savunma sanayiimizde, otomotiv sektöründe yerli üretimle dünyanın dikkatini çeker hale geldik. Ancak yeterli değil. Ar-Ge ve inovasyonun uygulandığı katma değeri yüksek, markalaşmış ürünlerimizi üretmemiz gerekiyor. O zaman sadece vatandaşımızın değil, bütün dünyanın ürünlerimizi tercih etmesini sağlayabiliriz. Bu düşünceyle zamanla cari açık ve tasarruf açığı sorun olmaktan çıkar.